Gamrupa

De Pieter Adriaan de Klerck schooltuin in Tanji.

 

In januari 2003 gingen mijn ouders, Pieter en Hinke de Klerck samen naar The Gambia, om daar eens te bekijken wat mij (Ellen) zo lyrisch deed zijn. Zij werden er rondgereden door een broer van Bukary Gay en kwamen op die manier terecht in Tanji. Tanji is een vissersdorp aan de kust ten zuiden van Kotu, waar zij in het Badala Park hotel logeerden. Pieter wilde ook wel eens een school van binnen zien en Che reed hen erheen. De Lower Basicschool van Tanji is een school met ongeveer 1150 leerlingen en een eeuwig tekort aan alles. Ze hebben de school en het omringende land goed bekeken waarbij ze op een armetierige schooltuin stuitten. Dat was natuurlijk koren op de molen van mijn vader. Daar moest wat aan gedaan worden. Hij liep met de Gardenmaster de hele tuin door, onderwijl sprekend over hoe de planten begoten werden, dat de pomp kapot was, dat er een soort van irrigatie opgezet zou moeten worden, dat het niet goed voor de kinderen was om hele einden met zware emmers te sjouwen en dus een soort waterreservoirstelsel zeer welkom was. Kortom hij maakte, samen met de gardenmaster een plan. Weer thuis gekomen ging hij aan de slag en bedacht een “simpel” plan.

Door cementen bakken met elkaar te verbinden met pijpen, zou er vanuit de pomp water in gepompt kunnen worden die dan langzaam de hele rij bakken zou vullen. De kinderen konden dan uit die bakken hun emmers vullen, Wel kleinere emmers want die van 10 liter vond hij te zwaar. Zij zouden dan dichter bij de planten zijn, waardoor er minder water gemorst en dus verspild zou worden. Een ambitieus plan dat ook is uitgevoerd en nu zelfs gebruikt wordt. Al is inmiddels de tuin van plaats verandert en zijn er vele aanpassingen al geweesIedere keer als ik in Gambia ben, ga ik er tenminste twee keer naartoe. De eerste keer om de ontwikkelingen sinds de vorige keer dat ik er was te zien en te bespreken wat er deze keer zal gebeuren en om het geld daarvoor te brengen en de tweede keer om te gaan kijken naar de vorderingen van de werkzaamheden.

Bij een dergelijk bezoek bleek dat de pomp het niet meer deed en dat het pompen steeds moeilijker werd. Er is toen voor gezorgd dat het binnenwerk van de pomp werd vernieuwd. Om het de kinderen een beetje gemakkelijker te maken is uiteindelijk besloten om een soort voetpomp aan te schaffen. Hiervoor moest een diep gat gegraven worden naast de bestaande put omdat anders het water anders niet ver genoeg omhoog gepompt kon worden.

 

Door de verdere drastische daling van de waterspiegel is dat echter ook al niet meer mogelijk. Wat een heel grote zorg aan het worden is. Omdat de pomp niet meer gebruikt werd heb ik die opgehaald en in Sifoe neergezet. Nu wordt hij gebruikt bij een school meer de binnenlanden in. Er zal dus ook een oplossing voor gezocht moeten worden. Het plan dat mijn inmiddels overleden vader heeft uitgedacht zal dus gelukkig toch blijven functioneren . Het mag toch niet zo zijn dat een van de laatste wensen van mijn vader door menselijk falen of mijn tekort aan aandacht teniet gedaan zou worden?Daarbij is de tuin de bron van vitamines en mineralen voor de kinderen op school omdat die er hun, vaak enige, maaltijd met goede voedingsstoffen per dag krijgen. Hierin zal ik de nodige tijd moeten steken en overleg moeten plegen met de verschillende hoofden van dienst in die school. De hoofdmeester is vrijwel uitsluitend gericht op eigen gewin dus zal ik die moeten weten te omzeilen en verdere besprekingen zal ik moeten voeren met de onderdirecteur van de school, Momodu Gjibba en de Gardenmaster.Met het maken van de pomp en daardoor de toeging tot water kwam de tuin ook tot leven. Van de opbrengst van het verkochte overschot werd een heel grote EHBO-kist gekocht. Een aantal leerkrachten en leerlingen uit de hoogste klas kregen een cursus EHBO zodat hij ook gebruikt kan worden. En hiermee is dus eens te meer bewezen dat deze mensen zeker niet dom zijn en wel degelijk gericht op een toekomst, welke die dan ook moge zijn.

 

Na de pomp kwam al snel naar voren dat een van de overgebleven problemen van de schooltuin het loslopende vee was, die de tuin als een zeer welkome voedselbron zagen. Zij aten dan ook veel plantjes met smaak op als er geen toezicht was, maar dat was natuurlijk niet de bedoeling. Tijdens de zomervakantie, dat nu juist het groeiseizoen daar is, werd de tuin dan ook niet gebruikt want dan was er verder niemand op school natuurlijk. Daar moest iets op gevonden worden, eerst werd er gedacht aan een afrastering met prikkeldraad. Dat lijkt heel leuk maar geiten trekken zich daar maar weinig van aan. Een muur, stelden ze voor, een muur van ongeveer anderhalve meter hoog.

In maart 2008 gingen we weer naar Gambia. We hadden door donaties van gulle mensen en van stichting de Zutphense Hand die een grote subsidie gaf, het geld voor de muur bij elkaar gekregen. Het was dan ook groot feest toen Gerrit en ik op de school in Tanji aankwamen om het geld te brengen voor de bouw van de muur. Tot onze ontroering zagen wij dat zij al begonnen waren met het maken van stenen voor de muur, door overgebleven cement te gebruiken. Het bewees eens te meer dat zij vertrouwen in ons hebben. Dat is iets wat maar zelden voorkomt want de Gambianen zijn al zo vaak teleurgesteld en zelfs belazerd door Westerlingen dat het een wonder mag heten dat wij wel vertrouwd worden. Toen we het geld overhandigden aan Momodu Gjibba, had hij tranen in zijn ogen. Ik was ook erg ontroerd. Direct werd er opgebeld naar de leverancier van het cement en zand. Het was al besteld alleen was het wachten geweest op het geld om direct te kunnen betalen anders zou er niet geleverd worden.

 


Toen wij na een week weer gingen kijken bleek dat de stenen allemaal al gemaakt waren en lagen te drogen in de zon, terwijl er al hard gewerkt werd aan de sleuf waar de fundering in gestort moest worden. Het werk ging in een razend tempo door. En toen wij op de laatste dag van ons verblijf toch nog een keer gingen kijken was de muur nagenoeg klaar. Alleen het poortje als toegang moest er nog in geplaatst worden. Mijn vader zou trots op ons zijn als hij gezien had hoe ver we al gekomen waren met de ontwikkeling van “zijn” tuin.

In december 2008 werden we helemaal blij toen we op bezoek gingen op de school. De opbrengst van de tuin was heel groot geweest. De kinderen hadden er aldoor van kunnen eten. Wat er over bleef werd op de markt verkocht en van dat geld hadden ze, in overleg met de oudercommissie, gereedschap voor gekocht. Harken, spades, hakken en zelfs twee kruiwagens. Goed besteed geld, vooral omdat het ook in de boomkwekerij zal worden gebruikt.

 

Wij ontwikkelen niemand!
Dat doen de mensen zelf!
Wij ondersteunen wel ontwikkeling!